Kaliningrad, moja miłość. Dwa pokrewne eseje podróżne

O książce

Baczyć na Rosję trzeba zawsze – powiada w swoim eseju prof. Andrzej Mencwel. Literaturoznawca i antropolog kultury związany z Uniwersytetem Warszawskim zdaje relację ze swojej podróży do Kaliningradu. Woli go nazywać Królewcem, a jego osobista wyprawa wodolotem do stolicy rosyjskiego obwodu staje się refleksją nad kolejnymi epokami, które zmieniały oblicze miasta. Towarzyszem podróży staje się Immanuel Kant, najsłynniejszy z mieszkańców miasta. Ale czy tego samego, które teraz odwiedza Andrzej Mencwel?

Opowiadam się za historią radykalnie antropocentryczną, to znaczy wolną od wszelkich ideologicznych przesądów (…) – stwierdza autor, który kreśli historię miasta wielokrotnie niszczonego w czasie drugiej wojny światowej przez naloty Brytyjczyków i zdobywającą je Armię Czerwoną i wreszcie w latach sześćdziesiątych przez niejakiego Konowałowa, sekretarza partii komunistycznej, który zgodnie z poleceniami „góry” likwidował resztki dawnej świetności Königsbergu. Nic się nie zrozumie z Rosji, dopóki się nie przyjmie, że podmiotem domu nie jest w niej mieszkaniec, podmiotem ulicy – przechodzień, a państwa – obywatel – mówi autor, który mimo wszystko Kaliningrad… kocha.

Drugi z esejów zawartych w publikacji – „Podróż na Targówek” – to nieco nostalgiczna mentalna przejażdżka na prawobrzeżną część Warszawy. To tu rozgrywały się kadry z życia autora, w plątaninie ulic i ludzkich losów. Targówek z lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych staje się przyczynkiem do zrozumienia ówczesnej Polski z jej fenomenami i paradoksami.